Opis projektu
Projekt „Przyjazna szkoła” jest częścią ogólnopolskiego programu wspierającego szkoły, w których uczą się dzieci i młodzież z Ukrainy. Zakłada on kompleksowe działania skierowane do całych społeczności szkolnych – obejmujące wszystkie dzieci uczęszczające do danej placówki, niezależnie od pochodzenia, a także nauczycieli, rodziców i opiekunów.
Program odpowiada na wyzwania szkół funkcjonujących w środowisku zróżnicowanym kulturowo i językowo, koncentrując się na codziennym funkcjonowaniu szkoły, relacjach rówieśniczych oraz dobrostanie uczestników życia szkolnego. Szczególna uwaga poświęcona jest uczniom i uczennicom z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, przy jednoczesnym wzmacnianiu współpracy, kompetencji i poczucia bezpieczeństwa całej społeczności szkolnej.
Grupa docelowa
Program „Przyjazna szkoła” jest skierowany do szkół i osób, które wspólnie tworzą codzienne życie szkolne. Wsparciem objęci są:
- szkoły, w których uczą się uczniowie i uczennice z Ukrainy spełniający warunki Programu,
- dzieci i młodzież z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, także z krajów innych niż Ukraina,
- uczniowie polscy uczęszczający do tych samych placówek,
- rodzice i opiekunowie,
- nauczyciele oraz kadry systemu oświaty.
Cel programu
Głównym celem programu jest wsparcie szkół, w których pobierają naukę uczniowie i uczennice z Ukrainy, poprzez stworzenie warunków, w których całe społeczności szkolne czują się bezpiecznie, a dzieci i młodzież mogą budować przyjazne relacje rówieśnicze oraz rozwijać swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje.
Zakres wsparcia
Program „Przyjazna szkoła” obejmuje 3 uzupełniające się moduły wsparcia, które odpowiadają na potrzeby uczniów, rodziców oraz kadr systemu oświaty w szkołach funkcjonujących w środowisku zróżnicowanym kulturowo.
Moduł 1. Pomoc asystenta
Moduł zakłada dofinansowanie zatrudnienia asystentów międzykulturowych, którzy wspierają uczniów i uczennice niebędących obywatelami polskimi, w szczególności dzieci i młodzież z Ukrainy, w tym uczniów i uczennice pochodzenia romskiego.
Asystent:
- diagnozuje etapy szoku kulturowego oraz bariery adaptacyjne i integracyjne,
- wspiera uczniów w procesie przystosowania się do funkcjonowania w polskim systemie edukacji,
- podejmuje działania sprzyjające integracji w środowisku szkolnym,
- wspiera wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów na tle całej społeczności szkolnej.
Moduł 2. Dobrostan społeczności szkolnej
Celem modułu jest podniesienie poziomu dobrostanu całej społeczności szkolnej w szkołach, do których uczęszczają uczniowie i uczennice z Ukrainy. Działania realizowane są poprzez różnorodne formy wsparcia kierowane do uczniów, rodziców i kadr systemu oświaty, ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki zdrowia psychicznego oraz wzmocnienia wsparcia psychologiczno-pedagogicznego.
Moduł obejmuje:
- wsparcie dla uczniów – konsultacje specjalistyczne, specjalistyczną pomoc psychologiczną oraz doradztwo zawodowe,
- wsparcie dla rodziców i opiekunów uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa – pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijanie kompetencji wychowawczych,
- wsparcie dla kadr systemu oświaty – pomoc w radzeniu sobie z problemami wychowawczymi, dydaktycznymi i opiekuńczymi.
Moduł 3. Doskonalenie kadr systemu oświaty
Moduł koncentruje się na podnoszeniu kompetencji zawodowych kadr systemu oświaty w szkołach, do których uczęszczają uczniowie i uczennice z Ukrainy. Jego celem jest skuteczna integracja uczniów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, zapewnienie im równych szans edukacyjnych oraz budowanie otwartego i wspierającego środowiska szkolnego.
Wsparcie realizowane jest m.in. poprzez szkolenia kadry systemu oświaty w zakresie:
- wsparcia edukacyjnego wynikającego z doświadczenia migracji lub uchodźstwa,
- pracy z oddziałami i zespołami klasowymi, do których uczęszczają uczniowie z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa,
- działań włączających i integracyjnych,
- indywidualnego wsparcia uczniów i uczennic.
Oczekiwane efekty projektu
Realizacja projektu „Przyjazna szkoła” przyczyni się do wzmocnienia dobrostanu, poczucia bezpieczeństwa i integracji całych społeczności szkolnych funkcjonujących w środowisku zróżnicowanym kulturowo. Szkoły zostaną objęte wsparciem dostosowanym do ich indywidualnych potrzeb, potencjału i specyfiki pracy z uczniami z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa.
Uczniowie i uczennice, w szczególności osoby z doświadczeniem migracji, otrzymają skuteczne wsparcie adaptacyjne oraz psychologiczno-pedagogiczne, co przełoży się na lepsze funkcjonowanie w środowisku szkolnym, rozwój kompetencji społecznych oraz wyrównywanie szans edukacyjnych. Wzrost integracji w zespołach klasowych ograniczy poziom stresu nowych uczniów i stworzy bardziej otwarte, przyjazne warunki sprzyjające nauce i współpracy.
Dzięki działaniom skierowanym do rodziców zmniejszą się bariery komunikacyjne między szkołą a rodziną, a wzmocniona współpraca przełoży się na spójne i stabilne wsparcie uczniów oraz większe poczucie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży.
Kadra pedagogiczna i asystenci międzykulturowi podniosą swoje kompetencje w pracy z różnorodnością oraz zyskają bezpieczną przestrzeń do omawiania wyzwań zawodowych i wypracowywania praktycznych rozwiązań. Regularne superwizje i szkolenia zwiększą odporność psychiczną personelu, poprawią koordynację działań zespołów szkolnych oraz zmniejszą ryzyko wypalenia zawodowego, wzmacniając trwałość efektów projektu.
- Łączna wartość wsparcia: 499 903 491,80 zł
- Wkład funduszy europejskich: 412 513 516,80 zł
- Budżet realizacji w województwie dolnośląskim: 11 025 950 zł
Nasze działania w ramach projektu
Fundacja Ukraina realizuje działania w ramach Modułu 2. “Dobrostan społeczności szkolnej’ programu „Przyjazna szkoła” w partnerstwie z:
- Fundacją Dom Pokoju https://www.dompokoju.org/, ul. Wł. Łokietka 5/1, 50-243 Wrocław
- Fundacją Centrum Edukacji Obywatelskiej https://ceo.org.pl/, ul. Noakowskiego 10, 00-666 Warszawa
Działania obejmują kompleksowe wsparcie około 200 szkół na Dolnym Śląsku w obszarze wyrównywania szans edukacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb uczniów i uczennic z Ukrainy. Projekt jest jednak adresowany do całych społeczności szkolnych – uczniów, rodziców i kadr systemu oświaty.
Jak pracujemy ze szkołami
Każda szkoła objęta projektem przechodzi proces diagnozy potrzeb, który pozwala zrozumieć jej specyfikę, wyzwania i zasoby. W 160 szkołach diagnoza ma charakter pogłębiony i realizowana jest przez zespoły badawcze. Na tej podstawie placówki otrzymują dopasowane pakiety wsparcia, odpowiadające ich realnym potrzebom.
Wsparcie realizowane jest stacjonarnie i online, z pełną dostępnością językową w języku polskim i ukraińskim.
Zakres wsparcia
Dla uczniów i uczennic:
- specjalistyczna pomoc psychologiczna w języku ukraińskim – 700 godzin wsparcia dla 200 osób,
- konsultacje specjalistyczne (psychologiczne, psychiatryczne, psychoterapeutyczne, logopedyczne) – 1400 godzin,
- doradztwo zawodowe i wsparcie w planowaniu ścieżki edukacyjnej i zawodowej – 700 godzin konsultacji indywidualnych oraz 140 spotkań grupowych;
- warsztaty dla klas z zakresu MHPSS (wsparcie zdrowia psychicznego i psychospołecznego – Mental Health and Psychosocial Support) – 630 warsztatów.
Dla rodziców i opiekunów:
- spotkania informacyjne dotyczące wsparcia dzieci i funkcjonowania szkoły – 150 spotkań,
- grupy wymiany doświadczeń dla rodziców – 420 spotkań,
- konsultacje indywidualne (m.in. z psychologami, psychiatrą, psychoterapeutą, asystentami) – 700 godzin,
- warsztaty języka polskiego dla rodziców z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa – 980 warsztatów.
Dla kadr systemu oświaty:
- indywidualna analiza potrzeb, wyzwań i zasobów społeczności szkolnej – 160 szkół,
- superwizje dla kadry szkolnej i asystentów międzykulturowych – 390 godzin,
- wsparcie w obszarze zarządzania konfliktami i przeciwdziałania przemocy rówieśniczej – 360 godzin,
- doradztwo w zakresie integracji uczniów – 63 spotkania grupowe oraz 3780 godzin konsultacji indywidualnych,
- doradztwo w identyfikacji indywidualnych potrzeb dzieci – 375 godzin,
- konsultacje psychologiczne, psychiatryczne i psychoterapeutyczne dla kadry – 840 godzin.
Jak dołączyć do Programu
Szkoły zainteresowane udziałem w programie „Przyjazna szkoła” zapraszamy do dołączenia do projektu. Formularz zgłoszeniowy wypełnia dyrektor szkoły lub osoba przez niego upoważniona:
👉https://forms.gle/Mdw13s6JbFjmhFC67
Po przesłaniu formularza skontaktujemy się z Państwem, aby wspólnie dobrać najbardziej adekwatne formy wsparcia dla danej społeczności szkolnej.
Jednocześnie zapraszamy do współpracy psychologów i psycholożki oraz doradców i doradczynie zawodowe, którzy chcą zaangażować się w realizację działań projektowych. Poszukujemy specjalistów posługujących się językiem polskim i ukraińskim w pracy z dziećmi i dorosłymi.
Aktualne oferty współpracy dostępne są w zakładce „Ogłoszenia”:
👉https://fundacjaukraina.eu/zapytania-ofertowe/
Najczęściej zadawane pytania o Programie
Czy każda szkoła może skorzystać z Programu?
Nie. Projekt wspiera szkoły, w których pobiera naukę co najmniej jeden uczeń lub uczennica z Ukrainy, który(-a) przybył(-a) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy od dnia 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.
Czy wsparcie skierowane jest tylko do dzieci z Ukrainy?
Nie. Wsparcie w ramach projektu skierowane jest do całej społeczności szkolnej, niezależnie od pochodzenia. Naszą ofertę kierujemy więc do wszystkich uczniów i uczennic, ich rodziców, ale i do kadry szkolnej. W zależności od potrzeb wsparcie realizujemy w języku polskim, ukraińskim, rosyjskim bądź angielskim.
Czy udział szkoły w projekcie wiąże się z odpłatnością?
Nie, szkoła nie ponosi żadnych kosztów w związku z przystąpieniem do Programu i jego realizacją. „Przyjazna Szkoła – moduł II” to rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży, współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
Czy trzeba brać udział we wszystkich działaniach projektu?
Nie, projekt ma elastyczną formę. Szkoła sama wybiera, z jakich form wsparcia chce skorzystać – można zdecydować się tylko na niektóre działania lub na całość. Pomagamy też w analizie potrzeb szkoły, aby jak najlepiej dopasować ofertę.
Kto będzie udzielał wsparcia?
Wsparcia będą udzielać ekspertki i eksperci związani z trzema organizacjami partnerskimi: Fundacją Ukraina, Fundacją Dom Pokoju oraz Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej.
To osoby z wieloletnim doświadczeniem w pracy z dziećmi, młodzieżą, nauczycielami i całymi społecznościami szkolnymi. Łączą wiedzę ekspercką z praktycznym doświadczeniem i znajomością wyzwań, z jakimi na co dzień mierzą się szkoły.
Więcej o działalności organizacji oraz o osobach, które je tworzą, można przeczytać na stronach internetowych Fundacji Ukraina, Fundacji Dom Pokoju i Fundacji Centrum Edukacji Obywatelskiej.
Co oznacza wsparcie z pakietu podstawowego i rozszerzonego?
W ramach projektu oferujemy szkołom wsparcie w podstawowym i rozszerzonym zakresie. Aby skorzystać z działań podstawowych, szkoła musi jedynie zgłosić się do Programu i podpisać porozumienie na wybrane działania. Pakiet rozszerzony dostępny jest dla szkół, które wezmą udział w analizie potrzeb realizowanej przez Fundację Dom Pokoju.
Które z proponowanych działań należą do pakietu podstawowego?
- wsparcie psychologiczne dla uczniów i uczennic (FU),
- doradztwo zawodowe indywidualne i grupowe (FU)
- spotkania informacyjne dla rodziców dotyczące specyfiki systemu edukacji w Polsce oraz możliwości wsparcia dzieci w różnych obszarach (FU)
- superwizje dla asystentów międzykulturowych (FU)
- konsultacje dla nauczycieli z psychologiem (FU)
- superwizje dla nauczycieli dostępne w formie indywidualnej i grupowej (CEO),
- program merytoryczny, czyli materiały edukacyjne dla szkół na temat budowania dobrostanu w 6 obszarach – cykl „Dobrostan. Do dzieła!” (CEO) oraz towarzyszące mu działania wspierające jego wdrożenie w szkołach:
- konsultacje grupowe online w postaci webinariów i stacjonarne warsztaty tematyczne wprowadzające do 6 modułów-obszarów rozwijania dobrostanu w szkołach (CEO),
- 2400 godzin indywidualnego mentoringu dla kadry – wsparcie w pracy z klasami zróżnicowanymi kulturowo, zapobieganiu konfliktom oraz budowaniu przyjaznego środowiska szkolnego (CEO).
- wsparcie mentorskie w realizacji działania na rzecz budowania przyjaznej i bezpiecznej atmosfery w szkole (CEO)
Które z proponowanych działań należą do pakietu rozszerzonego?
- dodatkowe wsparcie psychologiczne dla młodzieży 13+ (FU)
- warsztaty integracyjne i psychoedukacyjne dla klas (FU)
- spotkania integracyjne dla rodziców (FU)
- konsultacje indywidualne dla rodziców z psychologiem (FU)
- warsztaty z języka polskiego dla rodziców z doświadczeniem migracji (FU)
- wsparcie w rewizji i aktualizacji programu wychowawczo-profilaktycznego szkoły (konsultacje eksperckie, CEO)
- superwizje dla nauczycieli dostępne w formie indywidualnej i grupowej (CEO),
- wsparcie w identyfikacji specjalnych potrzeb edukacyjnych uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźstwa (CEO), pochodzenia romskiego (FDP), a także z niepełnosprawnościami (CEO, FDP).
Na czym polega analiza potrzeb szkoły?
Analiza potrzeb szkoły to indywidualna ocena sytuacji, zasobów i wyzwań danej placówki, prowadzona przez zespół Fundacji Dom Pokoju we współpracy z kadrą szkoły. Jej celem jest dobre rozpoznanie specyfiki szkoły i dobranie takiego wsparcia w ramach Programu Przyjazna Szkoła, które odpowiada na jej rzeczywiste potrzeby.
Analiza to rozmowa z kadrą pedagogiczną, w ramach której przyglądamy się temu, jak szkoła funkcjonuje obecnie – m.in. relacjom i klimatowi szkoły, potrzebom uczniów i uczennic, rodziców oraz kadry, występującym trudnościom. Równie ważne są mocne strony i zasoby – doświadczenie kadry, inicjatywy, sprawdzone rozwiązania czy potencjał rozwoju. Na tej podstawie wspólnie wskazujemy obszary do wzmocnienia.
Efektem analizy jest raport z praktycznymi rekomendacjami, który pomaga zaplanować dalsze działania i dobrać ścieżkę wsparcia szkoły w ramach Programu Przyjazna Szkoła. Analiza nie jest oceną ani kontrolą placówki – ma być narzędziem wspierającym szkołę w świadomym planowaniu zmian, z wykorzystaniem tego, co już w niej działa i stanowi jej potencjał.
Czy jako szkoła będziemy musieli zajmować się dokumentacją projektową?
Nie. Dokumentacją projektową zajmują się organizacje realizujące projekt. Po stronie szkół pozostają takie kwestie jak: pozyskiwanie podpisów rodziców na wcześniej wysłanych przez nas zgodach (dotyczy działań związanych z dziećmi), dbanie o kwestie organizacyjne (odpowiednia sala, pomoc w wyborze klasy / dzieci do wsparcia), utrzymywanie kontaktu w sprawach organizacyjnych przez wyznaczoną osobę ze strony szkoły z pracownikami fundacji.
Czy wsparcie organizowane jest na terenie szkoły?
Co do zasady – tak. Większość działań jest realizowana na terenie szkoły, tak aby wsparcie było łatwo dostępne dla osób, które z niego korzystają.
Jeśli jednak organizacja konkretnego działania w szkole nie jest możliwa lub napotyka przeszkody, może ono odbyć się w innym miejscu, wcześniej uzgodnionym z uczestnikami, lub online.
Jakie formy wsparcia przewiduje Program?
Większość działań przeprowadzana na terenie szkoły, bezpośrednio przez ekspertów i ekspertki z danego obszaru.
Jednak część działań takich jak na przykład konsultacje dla rodziców, wsparcie językowe, konsultacje dla nauczycieli realizujemy w formule hybrydowej (w zależności od możliwości szkoły oraz chęci uczestników).
Jak wygląda superwizja nauczycieli?
Formuła zakłada dobrowolny udział na podstawie otwartego zaproszenia oraz realizację spotkań online. Superwizje poprowadzą przeszkolone osoby z bogatym doświadczeniem pracy z nauczycielami i środowiskiem szkolnym. Oferta obejmie dwie ścieżki wsparcia:
1) superwizje indywidualne, sesje 1:1 trwające 1 godzinę, służące pogłębionej pracy nad konkretnymi przypadkami, planem interwencji lub osobistymi wyzwaniami zawodowymi,
2) superwizje grupowe, spotkania w małych, moderowanych grupach trwające od 1 do 2 godzin, nastawione na wymianę doświadczeń, wspólne analizowanie sytuacji szkolnych i wypracowywanie rozwiązań.
Osoby chętne do udziału w superwizji otrzymują dostęp do wspólnego kalendarza superwizorów i superwizorek, w którym mogą samodzielnie umówić się na spotkanie w dogodnym terminie.
Jak zapisać się na poszczególne działania?
Jeśli szkoła jest chętna do udziału w Programie, dyrektor bądź osoba upoważniona przez dyrektora powinna wypełnić formularz zgłoszeniowy dostępny pod tym linkiem:
Po wypełnieniu formularza skontaktują się z Państwem przedstawiciele odpowiednich fundacji, przekażą informacje o dalszych krokach formalnych (kwestie związane z zawarciem Porozumienia), a następnie będą ustalać konkretne kroki zmierzające do wdrożenia działań, na które zdecydowała się szkoła.
Jak wybrać program merytoryczny od CEO?
W ramach zapisów do programu merytorycznego CEO zapraszamy do wypełnienia ankiety, wspierającej wybór jednego z 6 modułów-obszarów tematycznych budowania dobrostanu w szkole, do którego placówka chciałaby przystąpić w najbliższym semestrze.
Oprócz tego Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej oferuje szkołom publikację w druku i online pt. „Mapa dobrostanu” jako narzędzie wspierające rozpoznanie i wspólne monitorowanie postępów szkoły we wspólnym kształtowaniu przyjaznego środowiska szkolnego. Narzędzie jest częścią programu merytorycznego CEO, ale może być używane również niezależnie od programu. Pracę z narzędziem można powtarzać w kolejnych semestrach, sprawdzając, co udało się już wdrożyć w placówce i za co można sobie pogratulować, a co jeszcze warto w niej wprowadzić.
Czy rodzic, który chciałby skorzystać ze wsparcia, może samodzielnie zgłosić się do Programu?
Tak, jeśli szkoła, do której uczęszcza dziecko, przystąpiła do Programu i podpisała Porozumienie na działania skierowane do rodziców. Na przykład na indywidualne konsultacje z psychologiem oraz warsztaty z języka polskiego rodzice zapisują się samodzielnie przez formularz. Można go otrzymać od osoby wyznaczonej w szkole do kontaktu w sprawie Programu lub od Fundacji Ukraina, która prowadzi te działania.
Czy dziecko może skorzystać ze wsparcia, jeśli jego szkoła nie przystąpiła do Programu?
Nie. Program jest skierowany do całej społeczności szkolnej, dlatego szkoła musi uczestniczyć w jego realizacji. Jeśli jednak znaleźli się Państwo w takiej sytuacji, prosimy o kontakt z Fundacją Ukraina. Pomożemy szkole dopełnić formalności związanych z przystąpieniem do Programu, aby dziecko mogło otrzymać potrzebne wsparcie.
Rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027 jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich” oraz z budżetu państwa.
